Trật khớp vai tái hồi là tình trạng khớp vai thường xuyên bị “ sút ra” khi cánh tay dạng, xoay ngoài và đưa ra sau. Trật khớp vai thường do tai nạn giao thông hoặc ở các môn thể thao có đối kháng mạnh ở vùng vai như môn vật, Judo… Lần đầu tiên bệnh nhân phải vào bệnh viện để nắn lại khơp. Về sau, do khớp trật đi trật lại nhiều lần, bệnh nhân thường học được cách tự nắn lại khớp dễ dàng
Bậnh nhân càng trẻ thì khả năng trật khớp lại sau lần trật đầu tiên càng cao. Nếu bệnh nhân bị trật khớp lần đầu khi tuổi dưới 20, khả năng tái phát khoảng 80%.
Trật khớp vai tái hồi cần được khám kỹ lưỡng bởi bác sỹ có kinh nghiệm và chụp Cộng hưởng từ (MRI) để đánh giá đúng mức độ và thấy rõ các tổn thương trong khớp
Nguyên nhân
Khớp vai gồm chỏm xương cánh tay khớp với ổ chảo của xương bả vai.Trong cơ thể, vai là khớp có tầm vận động rộng nhất, do chỏm xương cánh tay lớn hơn nhiều so với ổ chảo. Sụn viền (labrum) viền chung quanh ổ chảo, nối giữa ổ chảo và bao khớp, làm sâu ổ khớp và ngăn ngừa khớp trật ra trước. Khoảng 65% bệnh nhân trật khớp vai tái hồi có sụn viền phía trước bị tách rời khỏi ổ chảo, tổn thương này có tên riêng là tổn thương Bankart. Trước khớp còn có các dây chằng, gân cơ, dãn những dây chằng này hay tổn thương gân cũng là điều kiện dễ gây ra trật khớp tái hồi.
Điều trị
Điều trị lần trật khớp lần đầu tiên rất quan trọng. Cần nắn chỉnh sớm, đúng cách tại bệnh viện và mang đai nep bất động đủ từ 1- 3 tuần.
Với người đã bị trật tái hồi, điều trị đầu tiên là tập luyện. Tập mạnh các cơ vùng vai, đặc biệt là các cơ xoay trong, có thể ngăn ngừa khớp trật lại. Tập luyện còn giúp bạn phục hồi nhanh nếu cần phải mổ.
Các phương pháp phẫu thuật
Nếu điều trị như trên thất bại, cần phải phẫu thuật để sữa chữa các cấu trúc bị hư hại và để làm vững khớp tránh trật tái phát. Có nhiều phương pháp mổ được mô tả hiện nay như thủ thuật Bankart, Putti _ Platt, Phương pháp Bristow(hoặc Bristow-Latarjet cải tiến)… tuy nhiên đều là mổ hở với đường rạch da rộng và cắt nhiều gân cơ
Ngày nay, trật khớp vai tái hồi được điều trị rất hiệu quả bằng phương pháp mổ nội soi, sử dụng các loại chỉ neo, đường mổ rất nhỏ, cho phép bệnh nhân tập luyện trở lại rất sớm. Đây là pp có nhiều ưu điểm vượt trội vì an toàn, mang tính thẩm mỹ, tỉ lệ thành công cao (85- 90%). Tất cả bệnh nhân sau mổ đều cần tập luyện tích cực để lấy lại tầm độ khớp (ROM) và sức mạnh của cơ.
Luyện tập
Bài tập tăng tầm độ khớp (tập kéo dãn:ROM Exercise) &
Bài tập tăng cường sức cơ (tập với tạ hay có kháng lực):
xem bàiVIÊM GÂN CƠ XOAY, HỘI CHỨNG CHẠM MỎM CÙNG VAI
BS Trương Công Dũng