THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Nếu thường xuyên tập thể thao, dù chuyên hay không chuyên, bạn đừng bỏ qua những cơn đau, đặc biệt khi chúng xuất hiện liên tục, dai dẳng. Đó có thể là dấu hiệu của vết thương nặng hay chứng bệnh nguy hiểm, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe.
Lưu Thị Thanh, cô gái vàng của cầu mây Việt Nam quan niệm: “Sức khoẻ là tài sản vô giá, có khả năng giúp mình thực hiện những ước mơ lớn trong cuộc đời. Vì thế, hãy chăm sóc nó ngay từ hôm nay. Sức khoẻ như một cây non. Nếu mình biết cách chăm sóc, nó sẽ lớn đều và tốt. Một sức khoẻ dẻo dai đồng nghĩa với một cơ thể không bệnh tật”.
Để có sức khoẻ tốt, bạn phải biết cách lắng nghe cơ thể. “lắng nghe” giúp bạn xác định được sức khoẻ của mình đang ở cấp độ nào, sung sức hay đáng báo động. Tuy nhiên, lắng nghe cơ thể là chuyện không dễ. Bởi nếu không am hiểu như thế nào là một tổn thương thực sự và thế nào là một tổn thương có thể bỏ qua, bạn rất khó nắm bắt được “tiếng nói” của cơ thể.
Luyện tập phù hợp theo tình trạng sức khỏe
Cầu mây là bộ môn thể thao đòi hỏi sự khéo léo của đôi chân. Vì thế, vận động viên cầu mây Lưu Thị Thanh thường áp dụng các bài học bổ trợ cho chân như chạy việt dã. Phương pháp này đem đến hiệu quả duy trì thể lực rất lớn. Mỗi ngày, lúc 5 giờ sáng, Thanh dành 45 phút để chạy và thêm 30 phút vào lúc 5 – 6 giờ chiều. Theo Thanh, vào buổi chiều, cơ thể sẽ khoẻ và có nhiều hưng phấn.
“Tuy nhiên, không phải lúc nào mình cũng thấy hứng thú. Có những ngày tập luyện nhiều ở nhà thi đấu, chiều về, cơ thể mình đau nhức, bắp chân mỏi nhừ. Rồi căn bệnh dạ dày hành hạ khiến mình cảm thấy nản khi nghĩ đến việc chạy bộ. Đó có thể là lý do để bỏ một buổi chạy, nhưng mình vẫn cố gắng. Lót dạ bằng bánh mì để cơn đau dạ dày giảm đi, mình ngồi nghỉ một lúc rồi ra sân chạy.
Sau mỗi buổi chạy bộ, cơ thể mình rất sảng khoái, như giải phóng được các chất độc. Để cơ bắp bớt mỏi, mình chuẩn bị sẵn một chậu nước muối gừng ngâm chân. Hôm sau, mọi mệt mỏi đều tan biến”, Lưu Thị Thanh chia sẻ.
Ở trong trường hợp này, bạn sẽ làm thế nào? Chắc chắn không ít người viện lý do mệt mỏi để nghỉ chạy. Tuy nhiên, Thanh đã biết “lắng nghe” và hiểu đó chỉ là cơn đau tạm thời. Do đó, khi lắng nghe cơ thể, bạn chỉ nghe những thông tin có giá trị và cần bỏ qua những ý nghĩ tiêu cực xuất hiện trong đầu.
Giống như Lưu Thị Thanh, Vũ Thị Hương, người đoạt huy chương vàng điền kinh 100 mét ở SEA Games 23 và 24, cũng rất biết lắng nghe cơ thể. Chị kể: “Hai tháng trước khi SEA Games 24 diễn ra, tôi đã có cảm giác đau âm ỉ ở lưng. Do đó, tôi không thể tập luyện với 100% thể lực mà phải luôn gìn giữ và quan tâm đến vết thương.
Tôi biết chấn thương ở cổ, lưng dễ tái phát và rất nguy hiểm. Vả lại, chạy ở cự ly ngắn đòi hỏi tốc độ nhanh nên chỉ cần một sơ sẩy nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến tính mạng. Cũng may, ông Alex một chuyên gia người Pháp, cho tôi thời gian biểu tập luyện khá hợp lý. Ông nhắc nhở tôi thời điểm nào nên nghỉ ngơi, thời điểm nào nên tập hết sức. Bên cạnh đó, tôi có chế độ ăn uống khoa học.
Tôi vận động từ từ và nâng dần thời gian tập luyện từ mười lên hai mươi, ba mươi phút đến một giờ… mỗi ngày. Thế nhưng, sau vòng loại vào buổi sáng, tôi đã lấy lại được cảm giác thi đấu. Tôi đã dồn sức, nỗ lực hết mình và cuối cùng giành được thành quả cao nhất”.
“Chị đã suy nghĩ gì trước khi đặt chân vào đường chạy?”.
“Tôi chỉ nghĩ làm sao để mình lao về đích nhanh nhất chứ không bận tâm đến những chuyện khác”. Đấy chính là suy nghĩ của cô gái vàng điền kinh Vũ Thị Hương và cũng là cách để cô đạt được tối đa khả năng của mình.
Vẫn có thể tạo kỳ tích dù chấn thương
Tương tự với hai trường hợp trên là Ngân Thương, vận động viên thể dục dụng cụ. Nhắc lại những tháng ngày sống cùng thể thao, Đỗ Thị Ngân Thương không thể nào quên: “Hàng ngày, tôi khổ luyện với những động tác đè dẻo, ép thể lực. Hai bàn tay thô ráp, chai cứng do tập xà đến mức phồng rộp rồi vỡ ra, tôi băng bó lại và tập tiếp. Khi bị chấn thương nặng, tôi băng chun thật chặt cho máu tụ lại để làm mất cảm giác đau, rồi lại tập. Trước buổi thi đấu tại SEA Games 2005 ở Phillipin, tôi bị chấn thương cả cổ tay và cổ chân. Nhưng với một nghị lực phi thường, tôi vẫn thi đấu xuất sắc và đoạt huy chương vàng SEA Games 23”.
Tham gia SEA Games 24, bước vào đường chạy chung kết ở cự ly 1.500 mét, nhìn những bước chân thoăn thoắt của Nguyễn Đình Cương, không ai biết anh đang bị chấn thương. Vết thương ấy có thể khiến anh bỏ cuộc giữa chừng. Nếu cố gắng, cái giá anh phải trả có thể là kết thúc sự nghiệp điền kinh. Cương tâm sự: “Khi cách đích 400 mét, đùi sau của chân phải tôi bắt đầu đau. Nhưng lúc ấy, tôi chẳng nghĩ được gì, chỉ cố gắng bám đuổi đối thủ Malaysia. Đến 100 mét cuối cùng, tôi không còn cảm giác về cái chân của mình nữa. Nhưng thấy đối thủ đã đuối sức, tôi cố nén cơn đau để tăng tốc về đích. Chỗ đau gần như tê dại, mất cảm giác. Vượt qua đích, tôi gục xuống vì vết thương quá đau, nhưng cảm thấy vô cùng hạnh phúc vì đx giành thêm một huy chương vàng nữa cho đất nước”.
Sau đó, anh đã phải mất hơn một tháng để chờ sức khoẻ hồi phục sau chấn thương. Thế nhưng, không phải ai cũng may mắn và đạt hiệu quả thi đấu cao khi chấn thương.
Hiểu rõ nhu cầu cần nghỉ ngơi của cơ thể
Những người chơi thể thao đểu hiểu, có những cơn đau có thể bỏ qua, nhưng có những cơn đau cần phải điều trị. Bạn không nên bất chấp vết thương, nếu không nó sẽ trở thành chấn thương lớn và đôi khi gây ảnh hưởng đến tính mạng.
Nữ hoàng wushu Nguyễn Thúy Hiền đã dừng sự nghiệp vinh quang trong thời kỳ được đánh giá là sung sức nhất. Ai cũng cảm thấy tiếc nuối khi cô quyết định lui về hậu trường làm công việc giảng dạy. Nhưng Hiền cảm thấy đã đến lúc phải dừng lại. Bởi hơn ai hết, cô hiểu cơ thể mình đang cần gì. “Mười bốn tuổi, tôi đoạt được tấm huy chương vàng thế giới đầu tiên. Kể từ ngày đó, tôi chỉ biết đến nhiệm vụ duy nhất là tiếp tục giành những tấm huy chương. Tôi đã trải qua những chấn thương nghiêm trọng như dãn dây chằng, chảy máu trong và rách màng bao khớp phải… không một lời kêu than.
Tôi bị rất nhiều chấn thương, nào là ở cổ, lưng, đầu gối. Mỗi khi trái gió trở trời, cơ thể cứ rút cứng lại, đau dại cả người. Đối mặt với những cơn đau trong một thời gian dài, cuối cùng tôi quyết định ngừng thi đấu. Bởi nếu tiếp tục, có thể một ngày nào đó, tôi sẽ nhận lấy những hậu quả kinh khủng hơn”, Thúy Hiền bày tỏ.
Không may mắn như Thúy Hiền là vận động viên Nguyễn Thị Mỹ Đức. Sau mười năm gắn bó với wushu, cô phải từ giã sàn đấu ở độ tuổi sung sức nhất, 22 tuổi. Cô kể: “Những bài tập khó, phi thân, xoay người trên không đã khiến dây chằng ở đầu gối tôi bị tổn thương. Suốt mấy năm trời, tôi vừa luyện tập, thi đấu vừa chữa trị bệnh. Dù chân đau, tôi vẫn tham gia SEA Games 2005 và đoạt huy chương vàng.
Đến năm 2006, chấn thương ngày càng nặng thêm. Tôi chỉ có thể tập luyện nhẹ, chủ yếu là chữa trị chấn thương. Nhưng bác sĩ khuyến cáo, nếu còn tiếp tục tập quá sức, dây chằng đầu gối sẽ đứt và hậu quả khó lường. Để bảo toàn tính mạng, tôi đã chấp nhận xa rời sàn thi đấu”.
Để có sức khoẻ hoàn hảo, cần lắng nghe cơ thể
Lắng nghe cơ thể giúp bạn có một sức khoẻ hoàn hảo. Không chỉ các vận động viên cần lắng nghe cơ thể, mà bạn cũng vậy. Các môn thể dục thể thao như chạy bộ, cầu lông, bơi lội… có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng nếu tập luyện không đúng cách. Vì thế, ngoài luyện tập đúng cách, khi có bất cứ chấn thương nào, bạn cần đến gặp bác sĩ ngay.