HỘI Y HỌC THỂ THAO

Ông T., 47 tuổi, ở TP.HCM, chơi bóng đá nghiệp dư từ nhiều năm nay. Lớn tuổi vẫn chơi môn thể thao cần vận động mạnh, ông T. thấy đau ở khớp bàn chân triền miên, nhưng điều trị nội khoa bằng tiêm và uống thuốc chỉ giảm đau tạm thời.

Cuối cùng, đau không chịu nổi, ông T. đi mổ nhưng do để chấn thương quá lâu, các bác sĩ đã phải hàn dính khớp cổ chân và cho ông T. đi một loại giày đặc biệt. Từ người bình thường ông trở nên không duỗi thẳng được chân và đi khập khiễng.

Bác sĩ Nguyễn Văn Phú, trưởng khoa y học thể thao, nói có rất nhiều người chơi thể thao nghiệp dư bị các tổn thương ở hệ cơ, xương, khớp như: giãn cơ, rách cơ hoặc rối loạn chức năng do vận động quá sức như đau dạ dày, đại tràng, tăng huyết áp, hen phế quản...

Theo bác sĩ Phú, đã có bệnh nhân chơi tennis liên tục trong ba giờ và sáng hôm sau không thể dậy nổi, đau mỏi khớp háng, vai, lưng mỗi khi cử động do vận động quá sức.

Rướn một chút đã đau

Ông Lê Quý Phượng, viện trưởng Viện Khoa học thể thao kiêm giám đốc Bệnh viện Thể thao VN, cho rằng nhiều người tập thể thao bằng cách đi bộ nhưng lại đi bộ... sai cách. Theo ông Phượng, những sai lầm thường thấy là chân - tay cùng vung một lúc, đi quá nhanh không phù hợp với lứa tuổi... Trong khi người trẻ có thể đi với tốc độ 6-7 km/giờ, còn người lớn tuổi thì nên đi thong thả, 3-4 km/giờ thôi chứ không phải lúc nào đi nhanh cũng tốt.

Bác sĩ Tan Jee Lim ở Trung tâm điều trị chấn thương thể thao, Tập đoàn Y tế Parkway (Singapore), cho biết cuộc sống ngày nay quá bận rộn, nhiều stress, kiểu ăn uống giàu năng lượng khiến nhiều người mong muốn tập nặng để tiêu hao bớt lượng mỡ thừa, mong được khỏe và đẹp.

Nhưng kiểu tập nhanh, nhiều và đột ngột chẳng những không giúp gì cho họ mà còn có thể dẫn đến chấn thương. "Đừng thấy Tiger Wood, Roger Federer chơi golf, chơi quần vợt hay quá mà bắt chước họ. Mỗi người một khả năng khác nhau, chỉ cần rướn cánh tay đánh bóng quá sức cũng có thể dẫn đến chấn thương"- ông Lim khuyên.

Mỗi người một kiểu

Theo bác sĩ Nguyễn Văn Phú, có hai nguyên nhân dẫn đến chấn thương ở những người chơi thể thao nghiệp dư là tập quá sức và tập sai động tác kỹ thuật. Kết quả là gặp những chấn thương, nhẹ thì gây đau mỏi, nặng thì có thể chấn thương gối, vỡ sụn trên, đứt dây chằng... Ngay những người chấn thương nhẹ, lẽ ra phải nghỉ ngơi đến khi bình phục mới tập trở lại thì nhiều người lại hăng hái... tập lại luôn. Chấn thương từ nhẹ thành nặng!

Theo ông Lê Quý Phượng, người chơi thể thao, kể cả chơi không chuyên nghiệp cũng cần được khám sức khỏe và tư vấn bác sĩ, tốt nhất là bác sĩ thể thao, trước khi tập luyện, đề phòng trường hợp đã mắc bệnh mà không biết.

Ông Phượng cũng cho rằng những người lớn tuổi (từ ngoài 50) không nên chơi những môn có lượng vận động lớn như bóng đá. Ở môn quần vợt, khi lớn tuổi thì nên đánh đôi chứ không nên đánh đơn, bởi sức khỏe không đủ để bao quát toàn sân.

Bóng bàn, đi bộ có thể tập ở các lứa tuổi, nhưng tốc độ đi bộ thì già khác trẻ và lúc nào cũng phải có chân tiếp đất, bởi đây là đi chứ không phải chạy! Người huyết áp cao không nên chơi những môn như quần vợt, bởi khi tập luyện huyết áp sẽ tăng và người chơi có thể lên những cơn "tăng xông", vỡ mạch máu, thậm chí tử vong.

"Chơi thể thao, nhất là những môn cần cả thể lực và kỹ thuật như quần vợt nên có thầy dạy, không nên tự học và tập luyện" - ông Lê Quý Phượng nói.

Còn vấn đề "ngưỡng" chịu đựng, thể thao có nguyên tắc đối xử cá biệt, tức là mỗi người có mỗi thời gian luyện tập, bài tập khác nhau và như vậy mới hiệu quả. Ngoài cảm giác đau mỏi, người tập thể thao quá sức còn có thể bị mất ngủ, ăn không ngon, giảm cân, chán tập luyện...

Những biểu hiện này tưởng là dễ khắc phục nhưng thật ra lại rất khó, cần nhiều biện pháp tổng hợp như giảm vận động, có chế độ dinh dưỡng hợp lý... Với nhóm nhân viên văn phòng, làm các công việc có tính chất hành chính, ít vận động, ông Phượng khuyên nên vận động (đạp xe, chơi thể thao, đi bộ...) nhưng phải đúng cách và có bài 45 phút/ngày.

Nguồn : ybacsi.com